UZ Energy wdrożyła w fabryce w Bułgarii komercyjno-przemysłowy bateryjny magazyn energii (BESS) o mocy 1 MW i pojemności 2,088 MWh. Projekt łączy magazyn z istniejącą instalacją fotowoltaiczną o mocy 890 kWp i został zaprojektowany z uwzględnieniem rzeczywistego profilu obciążenia fabryki, taryfy oraz harmonogramu jej pracy.
Instalację ukończono 12 sierpnia 2026 r. Według dokumentacji projektu UZ Energy fabryka pracuje bez przerwy, a jej maksymalne obciążenie wynosi około 870 kW; typowe obciążenie to około 200–300 kW. Magazyn może ładować się i rozładowywać z mocą do 1 MW oraz przechowuje 2,088 MWh energii.
Te dwie wartości opisują różne cechy systemu. 1 MW to moc, czyli szybkość ładowania lub rozładowywania. 2,088 MWh to pojemność energetyczna, czyli ilość energii, którą magazyn może zgromadzić. Przy pełnej mocy znamionowej wartości te odpowiadają nieco ponad dwóm godzinom pracy. Rzeczywisty czas dostawy zależy jednak od ograniczeń eksploatacyjnych, sprawności, poziomu naładowania i warunków w obiekcie.
Koordynacja pracy magazynu z zapotrzebowaniem fabryki i produkcją z PV
Strategia pracy ma przenieść część zużycia energii przez fabrykę poza okresy wyższych cen. Przy obecnych założeniach sterowania system ma ładować około 1,9 MWh w godzinach niższych cen, a w okresach cen szczytowych rozładowywać się na potrzeby fabryki.
Bateria współpracuje także z instalacją fotowoltaiczną obiektu o mocy 890 kWp. Gdy produkcja z PV przekracza bieżące zużycie na miejscu, dostępną energię można przechować zamiast oddawać do sieci lub ograniczać produkcję, o ile pozwalają na to układ elektryczny i limity pracy obiektu. Zgromadzoną energię można wykorzystać po spadku produkcji z PV lub przy wyższej cenie energii z sieci.
Nie oznacza to, że bateria da takie same wyniki w każdym zakładzie przemysłowym. Oszczędności zależą od profilu obciążenia, produkcji z PV, struktury taryfy, sprawności pełnego cyklu, degradacji baterii, wymaganej rezerwy i strategii sterowania stosowanej przez system zarządzania energią. Harmonogram pracy baterii musi uwzględniać rzeczywiste ograniczenia fabryki, a nie tylko prosty sygnał cenowy.
Ekonomika projektu zależy od założeń eksploatacyjnych
Na podstawie obecnej strategii pracy obiektu i zakładanej różnicy między cenami energii w okresach szczytowych i poza szczytem UZ Energy szacuje potencjalną wartość brutto arbitrażu cenowego na około 290–320 EUR dziennie. Przy tych samych założeniach roczna wartość brutto mogłaby przekroczyć 100 000 EUR.
Są to szacunki, a nie gwarantowane oszczędności. Rzeczywiste wyniki mogą się zmieniać wraz z cenami energii, profilem zapotrzebowania, produkcją z PV, użytkową pojemnością baterii, stratami konwersji, degradacją, konserwacją, dostępnością systemu i zmianami strategii sterowania. Wartość brutto arbitrażu nie jest też zyskiem projektu, ponieważ nie uwzględnia kosztów inwestycji, finansowania, eksploatacji ani wymiany urządzeń.
Projekt zaplanowano na około 10–15 lat eksploatacji, zależnie od sposobu użytkowania, warunków środowiskowych i utrzymania. Długoterminowe wyniki zależą więc od czegoś więcej niż początkowa pojemność baterii. Zarządzanie temperaturą, limity poziomu naładowania, częstotliwość cykli i ustawienia sterowania wpływają na wartość użytkową systemu w czasie.
Bułgaria rozbudowuje infrastrukturę magazynowania energii elektrycznej
Fabryczny magazyn powstaje w czasie, gdy Bułgaria zwiększa inwestycje w integrację OZE i magazynowanie energii. Według Komisji Europejskiej bułgarski plan odbudowy i zwiększania odporności obejmuje 1,5 mld EUR inwestycji w energię odnawialną, magazynowanie energii elektrycznej i zdolności połączeń międzysystemowych.
W skali sieciowej inwestycję National Infrastructure for Storage of Electricity from Renewable Sources (RESTORE) wspiera 603 mln EUR z unijnego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Program ma wspierać instalację i uruchomienie rozproszonych wielkoskalowych magazynów o łącznej pojemności użytkowej 3000 MWh.
Krajowy program i instalacja fabryczna działają w różnej skali, ale odpowiadają na tę samą potrzebę: produkcja i zapotrzebowanie na energię elektryczną nie zawsze występują jednocześnie. Wielkoskalowe magazyny wspierają elastyczność systemu, a przemysłowy magazyn za licznikiem odbiorcy pozwala koordynować zapotrzebowanie obiektu, produkcję z PV i skutki zmiennych w czasie cen energii.
Co pokazuje ten projekt
Instalacja w Bułgarii pokazuje, dlaczego projekt przemysłowego magazynu energii trzeba rozpocząć od analizy obiektu, a nie tylko od doboru pojemności baterii. Potrzebne są dane o maksymalnym i typowym obciążeniu, produkcji z PV, okresach taryfowych, dostępnej mocy przyłącza oraz rezerwie wymaganej przez zakład.
W tym projekcie bateria o mocy 1 MW i pojemności 2,088 MWh współpracuje z 24-godzinnym obciążeniem przemysłowym i istniejącą instalacją PV o mocy 890 kWp. Ma dać fabryce większą kontrolę nad tym, kiedy pobiera energię z sieci, kiedy magazynuje energię słoneczną i kiedy rozładowuje baterię. Ostateczny wynik pokażą pomiary podczas eksploatacji, a nie same parametry znamionowe.
